Sosyal Kaygı Nedir? Günlük Yaşamda Nasıl Görülür?

Sosyal kaygı, kişinin başkaları tarafından olumsuz değerlendirileceği, hata yapacağı veya küçük düşeceği düşüncesiyle yoğun endişe yaşamasıdır. Topluluk önünde konuşmanın yanı sıra telefon etmek, yeni biriyle tanışmak, yemek yerken izlenmek veya fikir belirtmek de zorlayıcı olabilir.

Kaygı sırasında yüz kızarması, terleme, sesin titremesi, zihnin boşalması ve kalp çarpıntısı görülebilir. Kişi bu belirtilerin fark edileceğine odaklandıkça kendi davranışlarını aşırı izlemeye başlar. Bu içe dönük dikkat, karşıdaki kişinin gerçek tepkilerini görmeyi zorlaştırır.

Kaçınmak o an rahatlatır, fakat beynin “Bu durum tehlikeliydi ve kaçınca kurtuldum” sonucunu güçlendirebilir. Kademeli ilerleme daha işlevseldir. Önce kısa bir selamlaşma, sonra küçük bir soru sorma ve zamanla daha uzun bir sohbete katılma gibi ulaşılabilir basamaklar oluşturulabilir.

Hedef hiç kaygı hissetmemek değildir. Kaygı varken de değer verilen davranışı yapabilmek, deneyim arttıkça güveni geliştirir. Görüşme sonrası konuşmayı tekrar tekrar analiz etmek yerine olanları dengeli kanıtlarla değerlendirmek yararlı olabilir.

Sosyal kaygı eğitim, iş, ilişki veya günlük ihtiyaçları belirgin biçimde sınırlıyorsa psikolojik destek değerlendirilebilir. Terapi sürecinde düşünce örüntüleri, dikkat odağı, kaçınmalar ve kademeli davranış denemeleri kişiye özel biçimde ele alınır.